Bu mesafe, uzay sondaları ve astronotlar tarafından Ay’a yerleştirilen aynalardan lazerler kullanılarak ölçülüyor. Işığın Ay’a gidip dönme süresi, bilim insanlarına mesafenin hassas bir ölçümünü sağlıyor ve zaman içindeki değişimleri gözlemlemelerine imkan veriyor.

Ay’ın yörüngesi ve süper aylar

Ay, Dünya etrafındaki yörüngesinde sabit bir mesafede değil; ortalama olarak 239.000 mil (385.000 km) uzaklıkta bulunuyor. Yörüngesinin tam daire olmaması nedeniyle mesafe ay boyunca yaklaşık 12.400 mil (20.000 km) değişiyor. Bu da bazı dolunayların diğerlerinden daha büyük görünmesine neden oluyor ve bu olaylara “süper ay” deniyor.

Gelgit kuvvetleri ve Ay’ın uzaklaşması

Ay’ın uzaklaşmasının temel nedeni gelgitler. Gelgitler, Ay’ın yerçekiminin Dünya üzerindeki farklı noktaları farklı şekilde çekmesiyle oluşuyor. Okyanuslarda meydana gelen iki şişkinlik, Dünya’nın dönmesiyle Ay’ın biraz önünde kalıyor ve yerçekimi aracılığıyla Ay’ın yörüngesini yavaşça genişletiyor. Bu etki, milyonlarca yıl boyunca Ay’ın Dünya’dan kademeli olarak uzaklaşmasına yol açıyor.

Dünya’ya etkisi var mı?

Ay’ın yörüngesi genişledikçe Dünya’nın dönüş hızı da yavaşlıyor. Bu, günlerin çok yavaş da olsa uzamasına neden oluyor. Ancak söz konusu değişim oldukça küçük: yıllık yalnızca 1,5 inç uzaklaşma, Dünya’nın dönme hızı üzerinde gözle görülür bir etkisi yaratmıyor.

Ay geçmişte daha yakındı

Bilimsel araştırmalar, Ay’ın yaklaşık 4,5 milyar yıl önce Dünya’ya çok daha yakın olduğunu gösteriyor. Genç Dünya’ya çarpan büyük bir protogezegenin uzaya fırlattığı maddeler, Ay’ın oluşmasına yol açtı. O zamanlar Ay, gökyüzünde bugünkünden çok daha büyük görünüyordu. Fosil incelemeleri, dinozorların yaşadığı dönemde günlerin yaklaşık 23,5 saat uzunluğunda olduğunu ortaya koyuyor.

Gelecekte ne olacak?

Ay’ın uzaklaşması milyarlarca yıl sürecek. Teorik olarak, Dünya’nın dönüşü yavaşlayacak ve gelgit etkisiyle Ay, yörüngesine kilitlenecek. Ancak bu süreçte Güneş’in değişimi, okyanusların kaynaması ve kırmızı dev aşamasına geçmesi gibi faktörler, Dünya ve Ay’ın kaderini etkileyerek bu durumu önleyecek.