Downing Street, bu adımı “bir nesilde İngiltere’nin nükleer duruşundaki en büyük güçlendirme” olarak nitelendirdi.

NATO Zirvesi’nde açıklanacak

Karar, bu hafta Hollanda’nın Lahey kentinde gerçekleştirilen NATO Zirvesi’nde İngiltere Başbakanı Sir Keir Starmer tarafından resmen duyurulacak. Satın alma, Birleşik Krallık’ın NATO’nun hava destekli nükleer caydırıcılık misyonuna katılımını da beraberinde getiriyor.

Bu misyon kapsamında ABD tarafından Avrupa’da depolanan B61 nükleer bombaları, müttefik ülkelerin savaş uçaklarında taşınabiliyor. Almanya, İtalya ve Belçika’nın da aralarında bulunduğu yedi ülke hâlihazırda bu görevi yürütüyor.

Uçakların merkezi hazır

Yeni alınacak F-35A’lar, Norfolk’taki RAF Marham üssünde konuşlandırılacak. Bu karar, İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri’nin (RAF) uzun menzilli ve daha geniş mühimmat yelpazesine sahip bir savaş uçağı talebinin karşılanması açısından da önemli bir gelişme.

Halihazırda İngiltere’nin kullandığı F-35B modeli, kısa mesafeden kalkış ve dikey iniş yapabilme kabiliyetine sahip. Ancak menzili daha kısa ve taşıyabileceği mühimmat miktarı daha sınırlı.

İngiltere ve nükleer caydırıcılık

İngiltere, şu anda yalnızca denizaltılardan fırlatılan Trident balistik füzeleri ile stratejik nükleer caydırıcılık yürütüyor. Bu füzelere yerleştirilen savaş başlıkları İngiltere’de üretiliyor ve bakımı İngiltere tarafından yapılıyor. Bu nedenle sistem, “Bağımsız Nükleer Caydırıcılık” olarak adlandırılıyor.

Ancak F-35A’larla birlikte, İngiltere 1998’de emekliye ayrılan WE177 taktik nükleer bombalardan sonra ilk kez savaş uçaklarıyla tekrar nükleer caydırıcılık kapasitesi kazanacak.

Uzmanlar, bu dönüşümün zaman alacağına işaret ediyor. RUSI düşünce kuruluşundan Justin Bronk, “RAF’in tekrar nükleer yetenek kazanması vakit alacaktır” değerlendirmesini yaptı.

“Barış artık kendiliğinden gelmiyor”

Başbakan Keir Starmer, bu kararın gerekçesini şöyle açıkladı:

“Radikal belirsizlikler çağında barışı artık kendiliğinden kabul edemeyiz. Bu nedenle hükümetim ulusal güvenliğe yatırım yapıyor.”

Starmer, programın İngiltere genelinde 100’den fazla firmayı ve 20 bin kişilik istihdamı destekleyeceğini de vurguladı.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, kararı “İngiltere’nin NATO’ya bir başka güçlü katkısı” olarak nitelendirdi.

2035’e kadar %5 savunma hedefi

Bu karar, hükümetin yayımladığı Yeni Ulusal Güvenlik Stratejisi ile birlikte geldi. Strateji belgesinde, Birleşik Krallık topraklarının savaş senaryosunda doğrudan tehdit altına girebileceği ifade edilerek, bu ihtimale karşı hazırlık yapılması gerektiği belirtildi.

Ayrıca, İngiltere’nin 2035 yılına kadar gayrisafi yurt içi hasılasının (GSYH) %5’ini ulusal güvenliğe ayırma taahhüdü yinelendi. Bu hedefin %3.5’i doğrudan savunmaya, geri kalan %1.5’i ise siber güvenlik, altyapı gibi savunma ile bağlantılı alanlara ayrılacak.