Bu iddia, iki ülke arasında Kaplan MT tankından insansız hava araçlarına uzanan derin stratejik ortaklığın en üst seviyeye taşınması anlamına geliyor.

KAAN, ilk uluslararası müşterisini buluyor

Türkiye'nin savunma ve havacılık sanayisindeki en iddialı projesi olan Milli Muharip Uçak KAAN, ilk uluslararası müşterisine kavuşmaya hazırlanıyor olabilir.

Gazeteci ve program yapımcısı Hakan Çelik, Endonezya'nın başkenti Cakarta'dan yaptığı bildirimde, iki ülke arasında savunma sanayii tarihinin en büyük anlaşmalarından birinin imzalanmak üzere olduğunu duyurdu.

48 uçaklık dev alım

Çelik'in aktardığına göre, Cakarta'da düzenlenen Indo Defence 2025 Fuarı'nda, Türkiye'yi Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün'ün temsil ettiği üst düzey temaslar sonucunda, Endonezya'nın 48 adet KAAN savaş uçağı tedarik etmesini öngören bir proje üzerinde nihai aşamaya gelindi.

Projenin 10 yıllık bir süreci kapsayacağı ve toplam maliyetinin 10 milyar doların üzerinde olacağı belirtiliyor.

Gazeteci Hakan Çelik, konuya ilişkin heyecanını şu sözlerle dile getirdi: “Türkiye tarihinin en büyük anlaşmalarından birine saatler kaldı. Endonezya, 48 adet KAAN alımı gerçekleştirecek. 10 yıllık proje 10 milyar doların üzerinde büyüklüğe sahip. Bu projenin hayata geçirilmesinde SSB Başkanı Prof Dr Haluk Görgün’ün katkısı büyük.”

Çelik, anlaşmanın imzalanacağı platform olarak Indo Defence Fuarı'nı işaret ederek, “Bu masada Profesör Doktor Haluk Görgün, Savunma Sanayii Başkanı ve Endonezya Cumhurbaşkanı, Endonezya'nın Türkiye'den 48 adet, toplam 10 milyar doların üzerinde KAAN Milli Muharip Uçak... alım sözleşmesine, belgesine imza atacaklar. Bu Türkiye Cumhuriyeti tarihinin bir başka ülkeyle imzaladığı en büyük montanlı, ölçek olarak da en önemli savunma sanayi anlaşmalarından bir tanesi,” ifadelerini kullandı.

Endonezya’nın KAAN ilgisi

Hakan Çelik'in bu çarpıcı iddiası, aslında bir süredir devam eden ve resmi makamlarca da teyit edilen bir ilginin somutlaşma ihtimalini ortaya koyuyor. Endonezya, uzun zamandır Türkiye'nin savunma sanayii kabiliyetleriyle yakından ilgileniyor.

İki ülke arasındaki askeri ve endüstriyel iş birliğinin en somut örneği, FNSS ve PT Pindad ortaklığıyla geliştirilen ve Endonezya ordusunun envanterine giren Kaplan MT (Harimau) orta sınıf tank projesi oldu. Bu başarılı ortak üretim ve teknoloji transferi modeli, daha büyük projeler için sağlam bir zemin oluşturdu.

Geçtiğimiz Nisan ayında Türkiye'yi ziyaret eden Endonezya'nın yeni Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı görüşmenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında, KAAN projesine olan ilgilerini net bir şekilde dile getirmişti.

Subianto, "Endonezya, 5. nesil KAAN Milli Muharebe Uçak projesinde yer almak istiyor ve aynı şekilde denizaltı projesinde (MİLDEN) Türk savunma endüstrisiyle birlikte yer almak isteriz. Bundan istifade etmek isteriz," diyerek Cakarta'nın stratejik niyetini en üst düzeyde beyan etmişti.

Savunma sanayii diplomasisi

Bu devasa potansiyel ihracatın arkasındaki en önemli güçlerden biri olarak Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) tarafından yürütülen istikrarlı diplomasi öne çıkıyor. SSB Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün'ün son dönemde Endonezyalı mevkidaşları ve üst düzey yetkililerle gerçekleştirdiği yoğun temaslar, iş birliğinin derinleştirilmesinde kilit rol oynadı. Görgün'ün ziyaretleri ve imzalanan mutabakat zabıtları, sadece ürün satışını değil, aynı zamanda ortak geliştirme, üretim ve teknoloji paylaşımını içeren kapsamlı bir ortaklık modelini hedefliyor.

Stratejik çıkarımlar

KAAN'ın Endonezya'ya ihracatı, gerçekleşmesi halinde, her iki ülke için de stratejik kazanımlar barındırıyor. Türkiye için bu satış, 5. nesil bir savaş uçağını ihraç edebilen sayılı ülkeler ligine yükselmek ve on milyarlarca dolarlık bir ekonomik kazanım elde etmek anlamına gelecek.

Aynı zamanda, KAAN projesinin sürdürülebilirliği ve seri üretim maliyetlerinin düşürülmesi açısından da kritik bir eşik aşılmış olacak.

Endonezya açısından ise bu alım, hava kuvvetlerinin modernizasyonunda çığır açan bir adım niteliği taşıyacak. Güney Kore ile ortaklaşa yürütülen KF-21 Boramae projesinde finansal taahhütler konusunda zorluklar yaşadığı bilinen Endonezya'nın, stratejik bir hamleyle KAAN'a yönelmesi, hem teknolojik bir sıçrama yapma hem de savunma tedarikçilerini çeşitlendirme arzusunu gösteriyor.

Endonezya’nın karmaşık savaş uçağı alımları

Endonezya, hava gücünü yenilemek için Güney Kore, Fransa, Çin ve ABD’den savaş uçağı alımlarını içeren çok yönlü bir modernizasyon stratejisi izliyor.

2022’de 8,1 milyar dolarlık 42 Rafale siparişi verildi. İlk 6 uçağın 2026’da teslim edilmesi bekleniyor. 2025’te 18 ek uçak için niyet mektubu imzalandı.

Pekin, 42 adet J-10 savaş uçağını PLA envanterinden hızlı teslimat ve Çin’de eğitimle birlikte teklif etti. Paket içinde fırkateyn ve silah sistemleri de var.

24 adet F-15EX (Endonezya’da F-15IDN olarak geçiyor) için 13,9 milyar dolarlık MoU imzalandı. Ancak maliyet ve ABD’ye bağımlılık nedeniyle karar aşaması beklemede.

KF-21 Boramae ortak geliştirme projesi

Endonezya, Güney Kore ile birlikte yürüttüğü KF-21 Boramae savaş uçağı projesiyle hava kuvvetlerini modernize etmeyi hedefliyor. Ancak süreç, hem fırsatlar hem de sorunlar içeriyor.

Endonezya, projeye 2016’da katıldı, toplam maliyetin %20’sini (yaklaşık 1,3 milyar dolar) üstlenmeyi taahhüt etti. Ancak ödemelerde yaşanan gecikmeler nedeniyle katkısı 600 milyar wona (yaklaşık 409 milyon dolar) indirildi.

2024’te Endonezyalı mühendislerin, projeden gizlice veri aktarma girişimi iki ülke arasında güven krizine neden oldu. Güney Kore, iş birliğini sürdürmek istiyor; Endonezya da üretim ve prototip sürecine katılmayı planlıyor.