NASA, ESA ve Kanada Uzay Ajansı işbirliğiyle geliştirilen James Webb Uzay Teleskobu (JWST), 2022’de evrenin erken dönemlerinden gelen gizemli kırmızı noktaları gözlemlemişti.

Küçük kırmızı noktalar neden gizemliydi?

Standart modele göre, Büyük Patlama’dan sonraki 1,5 milyar yıl içinde galaksilerin bu kadar parlak ve yaşlı kırmızı noktalar üretmesi mümkün görünmüyordu.

Bazıları, evrenin ilk dönemlerinde böyle nesnelerin varlığını açıklayamayınca, “kozmoloji çöktü” tartışmaları ortaya çıkmıştı.

Yeni bulgular: Kara deliklerin etkisi

Araştırmacılar, JWST verilerini inceledi ve kırmızı noktaların bulunduğu galaksilerin yaklaşık yüzde 70’inde gazın saniyede 1000 km hızla döndüğünü tespit etti. Bu durum, galaksilerin merkezindeki süper kütleli kara deliklerin etrafındaki yığılma disklerine işaret ediyor.

Kara deliklerin etrafındaki diskler, toz, gaz ve parçacıklardan oluşuyor ve hızla dönerek ışık yayıyor. Bu da küçük kırmızı noktaların aslında galaksilerdeki yıldızlardan değil, kara deliklerin aktif disklerinden kaynaklandığını gösteriyor.

Araştırmanın önemi

Evreni kıran problem çözüldü: Küçük kırmızı noktaların kaynağı artık anlaşılmış oldu.

Erken evrende kara delik büyümesi: Araştırmacılar, bu noktaların çoğunun büyüyen kara delikler olduğunu düşünüyor ve bu durum, erken evrende gizlenmiş bir kara delik büyümesi dönemine işaret ediyor.

Hâlâ açık sorular

Küçük kırmızı noktaların sayısı, Büyük Patlama’dan 1,5 milyar yıl sonra ciddi bir düşüş gösteriyor. Araştırmacılar, bu düşüşün nedenini gaz ve toz bulutlarının örtmesi gibi faktörlerle açıklamayı planlıyor.

Uzman görüşleri

Dale Kocevski (Colby College): "Bu küçük kırmızı noktaların ışıklarının kara delikler tarafından kontrol edilip edilmediğini belirlemek için çok çalışma yapıldı."

Anthony Taylor (Austin Üniversitesi): "Evreni kıran problem işte böyle çözülür."

NASA: "Manşetlerin aksine, kozmoloji çökmedi."