• Fitch Ratings, 12 Eylül’de Fransa’nın notunu A+ seviyesine çekti, görünümü ise “sabit”te tuttu.
• Morningstar DBRS, 19 Eylül’de notu “AA (high)”dan “AA”ya düşürürken görünümü “negatif”ten “durağan”a revize etti.
• Siyasi istikrarsızlık, bütçe açığındaki artış, kamu borcunun GSYH’ye oranındaki yükseliş.
• Tahvil faizleri ve borçlanma maliyetlerinin yükselmesi, hükümetin 2026 bütçesi öncesinde daha sıkı tedbirler almak zorunda kalması.

Morningstar DBRS açıklamasında, hükümetin kamu maliyesini yapısal olarak iyileştirmesi ve borç oranını sürdürülebilir bir şekilde azaltması halinde kredi notunun yeniden yükselebileceği vurgulandı.

Ancak mevcut tabloda siyasi belirsizlik ve bütçe açıklarının büyümesi risklerin devam ettiğini gösteriyor.

Kredi notunun düşürülmesinde öne çıkan unsurlar şunlar oldu:

• Parlamento çoğunluğuna sahip olmayan hükümetin bütçe kısıntısı planları için güvenoyu alamaması,
• Artan kamu açığı ve borçlanma oranlarının AB kriterlerinin üzerinde seyretmesi,
• Fransa’nın sosyal harcamalarının Avrupa ortalamasının üstünde olması.

Kamu maliyesindeki tablo

Fransa’da bütçe açığının GSYH’ye oranının %5,4 düzeyinde olması bekleniyor. Kamu borcunun GSYH’ye oranı ise Avro Bölgesi’nin en yüksek seviyeleri arasında. Not indirimlerinin, devlet tahvilleri için daha yüksek risk primi talep edilmesine ve borçlanma maliyetlerinin artmasına yol açabileceği belirtiliyor.

Hükümetin 2026 bütçesi onaylanmadan önce daha ılımlı mali tedbirler alması bekleniyor. Ancak parlamentodaki parçalı yapı, muhalefetin baskıları ve sosyal kesimlerin tepkileri süreci zorlaştırabilir.

Benzer adımlar devam edebilir endişesi

Uzmanlara göre kamu borcunun GSYH’ye oranının yükselmeye devam etmesi ve bütçe açığının kontrol altına alınamaması durumunda diğer kredi derecelendirme kuruluşlarının da benzer adımlar atması muhtemel.

Fransa’nın kamu maliyesindeki bozulma, Kovid-19 salgını sırasında yaşanan ekonomik yavaşlama ve Ukrayna-Rusya Savaşı’nın etkileri ile derinleşti. Ayrıca emekli maaşları ve uzun süreli işsizlik ödemeleri gibi sosyal harcamalar, bütçe üzerindeki baskıyı artırıyor.