• BM Genel Sekreteri Guterres, Afrika için kapsamlı tazminat ve küresel adalet çağrısı yaptı.
• “Sömürgecilik bitti ama sömürü sürüyor” diyen Guterres, yapısal adaletsizliklere dikkat çekti.
• "Hiçbir ülke ve kıta geride bırakılmamalı" sözleriyle küresel sisteme seslendi.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, 2025 Afrika Diyalogları’nın açılışında yaptığı konuşmada, kölelik, Atlantik ötesi insan ticareti ve sömürgecilik dönemine ait adaletsizliklerin bugün hala etkisini sürdürdüğünü belirtti. Guterres’e göre bu miras sadece geçmişin değil, bugünün de en büyük adaletsizliklerinden biri.

Kendi ülkesi Portekiz’i de örnek veren Guterres, bu dönemin etkilerinin hala sürdüğünü ve geçmişte yapılan hataların sadece özürle geçiştirilemeyeceğini söyledi.

Bağlayıcı tazminat çağrısı

Guterres, Afrika halklarına karşı işlenen suçların yalnızca sözle değil, somut mekanizmalarla telafi edilmesi gerektiğini vurguladı. Kapsamlı tazminat sistemlerinin kurulması gerektiğini belirten BM Genel Sekreteri, bunun sadece geçmişle hesaplaşma değil, geleceği onarma süreci olduğunun altını çizdi.

Küresel yönetişimde Afrika’ya yer yok mu?

BM Güvenlik Konseyi’nde Afrika'nın hala daimi bir temsilciye sahip olmaması da Guterres’in gündemindeydi.

“Afrika bugün küresel sorunlardan en çok etkilenen kıta ama karar masasında yok.”

— Antonio Guterres

Guterres’e göre bu durum, mevcut küresel yönetişim yapılarının meşruiyetini sorgulatıyor. Bu sebeple Afrika’nın temsil edilmediği bir sistemin adaletten söz edemeyeceğini ifade etti.

İklim krizi: Afrika’nın yükü, dünyanın hatası

Konuşmasında iklim adaletine de dikkat çeken Guterres, Afrika’nın iklim krizinden en az sorumlu kıta olmasına rağmen en ağır bedeli ödediğini belirtti.

“Şimdi bir tercih yapma zamanı: Ya bu adaletsizlikle yüzleşeceğiz ya da onu sürdürmeye devam edeceğiz. Hiçbir ülke, hiçbir kıta geride bırakılmamalı.”

— Antonio Guterres