Bakanlık kaynaklarına göre, savunma sanayiindeki yerlilik iddialarını denetlemek, tedarik zinciri bağımlılıklarını haritalandırmak ve maliyet yapıları ile teknoloji transfer süreçlerini değerlendirmek üzere bağımsız bir dış ajans atanması planlanıyor.

Halihazırda Çin parçalarının kullanımını yasaklayan katı düzenlemeler yürürlükte olsa da, son raporlar bazı firmaların savunma sanayine yönelik üretimde dolaylı yollardan hâlâ Çin’den tedarik sağladığını ortaya koydu. Özellikle dronlar ve anti-dron sistemleri, bu incelemede odak noktası hâline gelmiş durumda.

Ordudan net mesaj

Geçtiğimiz günlerde bir etkinlikte konuşan Ordu Tasarım Bürosu Ek Genel Müdürü Tümgeneral C.S. Mann, Çin menşeli bileşenlerin tamamen ortadan kaldırılmasının ordu için kritik öncelik olduğunu vurguladı. Mann, bu adımın yalnızca tedarik güvenliğini değil, aynı zamanda stratejik özerkliği güçlendireceğini belirtti.

Savunma Bakanlığı ayrıca, “Make in India” (Hindistan’da Üret) girişimi kapsamında, hassas parça üretiminde yerli firmaların desteklenmesi için yol haritaları geliştiriyor. Yerli üretim iddiasında bulunan bazı firmaların, ürünlerinde aslında Çin’de üretilmiş parçaları dolaylı yollarla kullandığı; hatta bu durumu üçüncü ülkeler üzerinden gizlediği iddia ediliyor.

Bakanlık tarafından atanacak uzman ekipler, yerlilik oranı beyanlarını denetlemenin yanı sıra, patent sahipliği, maliyet alt teklifleri ve sonradan fiyat şişirmeleri gibi uygulamaları da araştıracak. Özellikle özel firmaların bazı projelerde başlangıç maliyetlerini düşük gösterip ilerleyen aşamalarda fiyatları artırdığı yönünde endişeler mevcut.

Pakistan ile yaşanan çatışmanın ardından geliyor

2025 reform süreci kapsamında geliştirilen bu denetim hamlesi, özellikle Operasyon Sindoor sonrasında savunma tedarik süreçlerinin hızlandırılması ve ön cephe birliklerine sağlanan ekipmanlarda güvenlik kontrollerinin sıkılaştırılması ile örtüşüyor.

Şubat ayında Çin parçaları tespit edilen bazı insansız hava aracı (İHA) siparişlerinin iptal edilmesiyle birlikte, Savunma Bakanlığı ulusal güvenliği doğrudan ilgilendiren bu alanda sıfır tolerans yaklaşımını resmen ilan etmişti. Yeni başlatılan inceleme süreci ile daha fazla savunma ekipmanının denetime tabi tutulması ve tüm tedarik süreçlerinin güvenlik kurallarına tam uyum sağlayacak şekilde yeniden yapılandırılması bekleniyor.