Karar, 21 Mayıs’ta yayımlanan yıllık Savunma Projeleri Genel Bakış Raporu (Defensie Projectenoverzicht 2025) ile resmiyet kazandı.

Buna göre, Kraliyet Hollanda Donanması’nın (RNLN) mevcut Walrus sınıfı denizaltıları ve 2030’lu yılların ortasında hizmete girmesi planlanan yeni nesil Orka sınıfı denizaltılar artık Tomahawk füzeleriyle donatılmayacak. Savunma Bakanlığı, Orka sınıfı için alternatif uzun menzilli taarruz çözümleri arayışına girdi.

Önceki gelişmeler

Hollanda hükümeti, Nisan 2023’te Raytheon üretimi Tomahawk Block V füzelerini ABD’nin Yabancı Askeri Satışlar (FMS) programı aracılığıyla tedarik etmeyi planladığını açıklamıştı. Bu kapsamda dört adet De Zeven Provinciën sınıfı hava savunma fırkateyni ile gelecekteki Yeni Nesil Hava Savunma Gemisi’ne dikey lançerle (RGM-109E) entegre edilmesi, ayrıca Walrus ve Orka sınıflarına TTL versiyonu (UGM-109E) ile entegre edilmesi hedefleniyordu.

Ancak, Tomahawk’ın TTL varyantı üretimi bir süredir durdurulmuş durumda. Raytheon daha önce bu sürümü yalnızca ABD Donanması ve Birleşik Krallık Kraliyet Donanması için üretmişti. Hollanda Savunma Bakanlığı, üretim hattının yeniden açılmasının yüksek mühendislik maliyetleri ve belirsiz teslim süreleri getireceğini belirterek projeden çekildiğini açıkladı:

“Tomahawk’ın denizaltılara özel varyantının üretim hattı yeniden açılmalı. Ancak bu uzun üretim süreci ve ciddi finansal riskleri beraberinde getiriyor. Bu nedenle mevcut ve gelecekteki denizaltılar Tomahawk ile donatılmayacak,” denildi.

Proje sürdürülebilir değil

Bakanlık, üretim maliyetlerini paylaşmak amacıyla bazı ülkelerle toplu satın alma ortaklığı fikrini görüşmüş olsa da, ortak bulunamaması nedeniyle projeyi sürdürülebilir görmedi.

Bazı çevreler, Fransız Naval Group tarafından inşa edilecek Orka sınıfı denizaltılara ABD üretimi bir füzenin entegrasyonuna Washington’un onay verip vermeyeceği konusunda soru işaretleri taşısa da, savunma kaynakları bu faktörün iptal kararında etkili olmadığını belirtiyor.

Yüzey gemilerine yönelik Tomahawk entegrasyonu ise aynı şekilde devam ediyor. Mart 2025’te, fırkateyn HNLMS De Ruyter üzerinden başarılı bir Tomahawk Block IV test atışı gerçekleştirildi. ABD Dışişleri Bakanlığı, Taktik Tomahawk Silah Kontrol Sistemi ve mühimmat satışına onay verdi.

Uzmanlara göre, Orka sınıfı denizaltılar için öne çıkan alternatif çözüm, Fransız MBDA tarafından geliştirilen Naval Cruise Missile (MdCN) olacak. Bu sistem, zaten Suffren sınıfı nükleer saldırı denizaltılarında (Barracuda programı) entegre edilmiş durumda. Suffren sınıfı, aynı zamanda Orka sınıfının da temel tasarımı olarak kabul ediliyor. Bu durum, MdCN'nin operasyonel entegrasyonu ve teknik uyumu açısından öne çıktığını gösteriyor.