Bağımsız bir ekip tarafından hazırlanan ve eski NATO Genel Sekreteri Lord George Robertson’ın başkanlık ettiği savunma incelemesi, Birleşik Krallık’ın bu stratejik bölgeye daha fazla odaklanmasını tavsiye ediyor.

Belgeye aşina olan kişilere göre, belgenin yeni bir devlet çatışması çağında insansız hava araçlarına ve en son teknolojiye önemli yatırımlar yapılması çağrısında bulunması bekleniyor.

Savunma Bakanlığı tarafından görevlendirilen ve 2025’in ilk yarısında yayımlanması beklenen inceleme, İngiltere'nin “NATO öncelikli” savunma yaklaşımını teyit ederken, Avrupa-Atlantik bölgesindeki güvenliği sağlamaya ve ittifak yükümlülüklerini yerine getirmeye öncelik veriyor.

Yeni Dönemde Yeni Tehditler

İncelemede, devletlerarası çatışmaların arttığı yeni bir güvenlik dönemine girildiği vurgulanıyor. Bu kapsamda, özellikle insansız hava ve deniz sistemleri ile ileri teknoloji alanlarına ciddi yatırımlar öneriliyor. Savunma Bakanı John Healey’in daha önce, Muhafazakâr hükümetin Hint-Pasifik bölgesine yönelmesini eleştirmesi de bu yeni stratejinin temellerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Healey, Şubat ayında Norveç'e gerçekleştirdiği ziyarette Arktik güvenliğini güçlendirme konusunu gündeme almıştı. Ayrıca, İngiltere'nin Rusya’nın bölgedeki artan askerî faaliyetlerinden endişe duyduğu da kamuoyuyla paylaşılmıştı.

Royal United Services Institute’ta (RUSI) Avrupa Güvenliği Kıdemli Araştırma Görevlisi Ed Arnold, “Kuzeyli müttefiklerimiz, ABD’nin kaynaklarını Hint-Pasifik’e yönlendirmesi karşısında, İngiltere’nin bölgeye daha kapsamlı bir askerî varlık göndermesini bekliyor,” diyerek bölgesel beklentilere dikkat çekti.

Arktik’te Artan Rekabet ve Kaynak Mücadelesi

Küresel ısınmanın etkisiyle buzulların erimesi, petrol, doğalgaz, mineraller ve nadir toprak elementleri gibi zengin doğal kaynakların erişimini kolaylaştırıyor. Bu durum, ABD, Rusya, Çin ve Kuzey Avrupa ülkeleri arasında bölge üzerinde artan bir nüfuz mücadelesine yol açıyor.

Savunma Bakanlığı’nın son olarak bölgeye kar motosikleti sevkiyatı gerçekleştirmesi, uzmanlara göre İngiltere’nin Arktik stratejisini adım adım hayata geçirdiğini gösteriyor.

Kraliyet Donanması Ön Planda

Savunma sanayii yetkilileri, incelemenin Kraliyet Donanması'na, kara kuvvetlerinden daha fazla yatırım öngördüğü konusunda fikir birliği içinde. Doğu Avrupa’daki NATO üyeleri de kara desteğinden çok, İngiltere’nin hava ve deniz yeteneklerine ihtiyaç duyduklarını belirtiyorlar.

Savunma stratejisinin önemli bir parçası olarak, İngiltere, İtalya ve Japonya arasında geliştirilen Altıncı Nesil hayalet savaş uçağı programı olan Global Combat Air Programme’a yatırımların sürdürüleceği ifade ediliyor.

Siber Güvenlik ve Toplum Temelli Savunma

Yeni inceleme, yalnızca geleneksel platformlara değil, siber güvenlik personelinin yapısının gözden geçirilmesine, eğitimli gazilerle iş birliğine ve toplumun savunma bilincinin artırılmasına da odaklanıyor. Yetkililere göre, “bütüncül toplum yaklaşımı” kapsamında okullarda demokratik değerler, ulusal direnç ve savunma konularına daha fazla yer verilmesi planlanıyor.

Siber savunmada ise, GCHQ, Ulusal Siber Güç ve diğer kurumlar arasında ortak bir alım ve yapılandırma mekanizması geliştirilmesi gündemde.

Zamanlamaya Dair Tartışmalar

Savunma yetkilileri tarafından “iteratif bir süreç” olarak tanımlanan incelemenin dördüncü taslağı, 10 Mart’ta bakanlara sunuldu. Belgenin, 19 Mayıs’ta düzenlenecek AB-İngiltere savunma zirvesi öncesi yayımlanması yönünde baskılar bulunurken, bazı yetkililer ise haziran ayındaki mali inceleme ve ulusal güvenlik stratejisiyle eş zamanlı açıklanmasını savunuyor.

Savunma Bakanlığı, spekülasyonlara ilişkin yorum yapmayı reddederken, “Bu belge, karşı karşıya olduğumuz tehditleri ve 21. yüzyılın zorluklarıyla fırsatlarını karşılamak için ihtiyaç duyulan yetenekleri ciddi şekilde değerlendirmeyi amaçlıyor,” açıklamasında bulundu. Belgede öngörülen yatırımların hayata geçirilmesi hâlinde, İngiltere’nin savunma doktrininde önemli bir paradigma değişikliği yaşanması bekleniyor.