Ancak filo performansında yaşanan düşüş, mühendis açığı ve silah sistemlerindeki eksiklikler bu hedefi tehlikeye atmış durumda.

Kraliyet Hava Kuvvetleri (RAF) ve Kraliyet Donanması’na bağlı toplam 35 adet F-35B uçağının yalnızca yarısına yakını aktif görevde bulunuyor. Yaklaşık 16 uçak, şu anda HMS Prince of Wales uçak gemisiyle Asya-Pasifik görevinde yer alıyor.

Bu konuşlandırma, İngiltere’nin bölgesel deniz gücü varlığını göstermek açısından önemli bir adım olsa da, sistemin genel operasyonel hazır bulunurluk oranı hedeflerin oldukça gerisinde seyrediyor.

Denetim raporları: Hedeflerin üçte biri tutturulabildi

İngiltere Ulusal Denetim Bürosu (National Audit Office – NAO) tarafından yayımlanan rapora göre, F-35 filosunun “misyon kabiliyet oranı” hükümet hedeflerinin yalnızca %30’una ulaşabildi.

NAO, uçakların teknik performansında ilerleme olduğunu kabul etmekle birlikte, mevcut filonun “tam görev yelpazesinde operasyon yürütme kapasitesinin” hem ulusal hem de NATO standartlarının altında kaldığını vurguladı.

Raporda ayrıca, uçak mühendislerinin sayısındaki yetersizlik ve yedek parça eksikliklerinin görev sürekliliğini ciddi biçimde etkilediği belirtildi.

Silah entegrasyonu ve yazılım güncellemelerinde gecikme

İngiltere’nin F-35B uçakları hâlen yalnızca Paveway IV güdümlü bombaları kullanabiliyor. Yeni nesil mühimmatların, özellikle MBDA Meteor ve Spear 3 füzelerinin entegrasyonu ise Block 4 yazılımı ve Technology Refresh 3 donanım yükseltmesi tamamlanana kadar ertelenmiş durumda.

Kraliyet Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Richard Knighton, bu durumu “en büyük operasyonel zorluk” olarak tanımlayarak şu ifadeyi kullandı:

Uçaklarımızın gizlilik ve menzil avantajlarını tam anlamıyla kullanabilmesi için uzaktan taarruz kabiliyetine sahip mühimmatlara ihtiyacımız var.

Bu gecikmeler, F-35’in yüksek maliyetine rağmen sahada sınırlı görev profiline sahip kalmasına yol açıyor.

Filo genişlemesi beklenenden yavaş ilerliyor

İngiltere şu ana kadar 48 adet F-35B siparişi verdi; teslimatların 2026 yılına kadar tamamlanması planlanıyor. Ancak planlanan ikinci parti olan 74 uçaklık ek sipariş henüz kesinleşmedi.

Ayrıca, yeni oluşturulan 809 Naval Air Squadron birimi hâlen eğitim birimi olan 207. Squadron’dan personel ve uçak takviyesi alarak görev yapıyor. Bu durum, tam kadrolu görev gücüne geçişin zaman alacağını gösteriyor.

Yeni silah arayışları ve geleceğe dair planlar

Savunma Bakanlığı, kısa vadede F-35B’nin kabiliyet açığını kapatmak amacıyla yeni standoff mühimmat seçeneklerini değerlendiriyor. Alternatifler arasında Raytheon StormBreaker ve yerli üretim Red Kite bombası bulunuyor.

Ayrıca İngiltere, Haziran ayında duyurduğu planla 12 adet F-35A uçağını da filoya dahil etmeyi hedefliyor. Bu adım, ülkenin NATO’nun “çift yetenekli” (nükleer uyumlu) uçak görevlerine yeniden katılımını destekleyecek.