Mısır’ın, Fransız Dassault Rafale savaş uçaklarının yeni bir partisini tedarik etmeye yönelik Fransa ile üst düzey müzakerelere başladığı bildirildi. Tactical Report adlı savunma haber sitesine dayandırılan habere göre, görüşmelerin teknoloji transferi seçeneğini de kapsadığı ve bu durumun Kahire’nin savunma sanayii politikalarında önemli bir değişikliğe işaret edebileceği belirtiliyor.

Fransa ile yürütülen görüşmelerin henüz resmi kaynaklarca doğrulanmadığı ifade edilirken, anlaşmanın hayata geçmesi halinde Mısır’ın bazı Rafale bileşenlerini yerli imkanlarla üretmesinin önü açılacak.

Çin alternatifi masada mı?

Söz konusu görüşmeler, aynı zamanda Mısır’ın Çin menşeli J-10C savaş uçaklarını da değerlendirdiğine yönelik son dönemde artan spekülasyonlarla örtüşüyor. Bu durum, ülkenin Batı ve Doğu savunma tedarikçileri arasında denge kurmaya yönelik stratejik arayışlarını yeniden gündeme getirdi.

Rafale filosu büyüyor

Mısır Hava Kuvvetleri, hâlihazırda 54 adet Rafale savaş uçağına sahip. Bu uçaklar 2015’te 24, 2021’de ise 30 uçaklık iki ayrı anlaşma kapsamında teslim alınmıştı. Uçaklar, Gebel el-Basur Hava Üssü’nde konuşlu 203. Taktik Av Filosu tarafından işletiliyor. Mayıs 2017’de Libya’da DEAŞ hedeflerine yönelik operasyonlara katılan Rafale’ler, Mart 2023 itibarıyla 10 bin uçuş saatine ulaşarak bu eşiğe ulaşan ilk ihracat kullanıcısı olmuştu.

Yeni görüşmeler kapsamında kaç adet Rafale savaş uçağının alımının planlandığı açıklanmazken, gündemdeki teknoloji transferi maddesi dikkat çekiyor. Anlaşmanın gerçekleşmesi halinde Mısır, gövde parçaları ve elektronik sistemler gibi bazı bileşenleri yerli olarak üretme kabiliyeti kazanabilecek.

Kısıtlamalara yanıt: Yerli üretim arayışı

Kahire’nin teknoloji transferine olan ilgisi, geçmişte yaşanan silah ambargoları ve kısıtlamalarla da ilişkilendiriliyor. Örneğin; ABD, İsrail’in niteliksel askeri üstünlüğünü koruma politikası gereği, Mısır’a AIM-120 AMRAAM gibi ileri düzey hava-hava füzelerini tedarik etmeyi reddetmişti. Benzer şekilde, Fransa da 2021’deki Rafale satışında Meteor uzun menzilli füzeleri paket dışı bırakarak yalnızca MICA füzelerini sağlamıştı.

Bu tür kısıtlamalar, Mısır’ın dışa bağımlılığı azaltacak adımlar atmasına neden oldu. Fransa ile yapılacak olası bir teknoloji transferi anlaşması, Mısır’ın Rafale filosunu kendi imkânlarıyla bakım ve modernizasyondan geçirebilmesi açısından kritik önem taşıyor.

J-10C iddiaları sürüyor

Çin’in Chengdu Havacılık Endüstrisi tarafından geliştirilen J-10C savaş uçaklarının da Mısır’ın radarında olduğu yönündeki söylentiler, 2024 Eylül ayında düzenlenen Egypt International Air Show’da ve Nisan 2025’teki Çin-Mısır ortak hava tatbikatında gündeme gelmişti. Tatbikatta bir Mısırlı pilotun J-10S eğitim uçağında görüntülenmesi dikkat çekmişti.

Çin Savunma Bakanlığı, Mart 2025’te J-10C satışıyla ilgili haberleri yalanlamış olsa da, Mısır’ın BRICS bloğuna üyeliği ve Çinli yetkililerle artan askeri temasları nedeniyle spekülasyonlar devam ediyor.