• James Webb Uzay Teleskobu, "Sonsuzluk Galaksisi" adını verdiği, kara delik oluşum teorilerini sarsabilecek sıra dışı bir galaksi keşfetti.
• Galaksi, sonsuzluk sembolünü andıran şekliyle iki kompakt çekirdek barındırıyor.
• Takip gözlemleri, bu genç kara deliğin aktif olarak madde çektiğini doğruladı.
• Keşif, evrende ilk süper kütleli kara deliklerin nasıl oluştuğuna dair süregelen tartışmalara yeni bir boyut getirerek, bilim dünyasında önemli bir dönüm noktası olabilir.

Galaksinin eşsiz şekli ve konumu

NASA’nın James Webb Uzay Teleskobu (JWST), süper kütleli kara deliklerin nasıl oluştuğuna dair önemli bir ipucu sunan yeni bir galaksi keşfetti. Bilim insanlarının “Sonsuzluk Galaksisi” (Infinity Galaxy) adını verdiği bu oluşum, doğrudan çöküş (direct collapse) teorisini destekleyen en güçlü kanıtlardan biri olabilir.

İlk bakışta çizgi roman evreninden fırlamış gibi görünen “Sonsuzluk Galaksisi” ismi esasında galaksinin şeklinden geliyor. İki kompakt, kırmızı çekirdek ve bunların çevresini saran halka yapıları, galaksinin bir sonsuzluk sembolünü andırmasına neden olmuş.

Kara deliğin ezber bozan yeri

Ancak asıl dikkat çekici olan şekli değil; kara deliğin iki çekirdeğin arasında, uçsuz bucaksız bir gaz kütlesinin içinde yer alması. Bu durum, kara deliğin oraya sonradan gelmediğini, bizzat orada oluştuğunu düşündürüyor. Üstelik oldukça yakın bir geçmişte.

Araştırmacılar, bu yapının iki spiral galaksinin çarpışması sonucu oluştuğunu düşünüyor. Görüntüdeki iki çekirdek bu galaksilere karşılık geliyor.

Süper kütleli kara deliklerin oluşum teorileri ve yeni kanıtlar

Bu çarpışmanın ortasında ise, Güneş’in yaklaşık bir milyon katı kütleye sahip genç bir kara delik bulunuyor. Devasa bir gaz bulutunun içinde yer alan bu kara delik, doğrudan çöküş teorisinin canlı bir örneği olabilir. Zira iki galaksinin çarpışması sırasında gaz yoğunlaşarak yoğun bir düğüm oluşturmuş ve bu yapı doğrudan çökerek bir kara delik oluşturmuş olabilir.

Süper kütleli kara deliklerin nasıl oluştuğu, astrofizik dünyasında uzun süredir tartışma konusu. Klasik senaryoya göre, kara delikler büyük yıldızların çökmesiyle oluşur. Ancak erken evende, yani Büyük Patlama’dan kısa süre sonra ortaya çıkan bazı süper kütleli kara delikler bu senaryoya uymuyor. İşte bu noktada “doğrudan çöküş” devreye giriyor: Gaz bulutlarının doğrudan yoğunlaşıp çökerek dev kara deliklere dönüşmesi.

Takip gözlemleri ve üç aktif kara delik

Araştırmanın başyazarlarından Prof. Pieter van Dokkum, Sonsuzluk Galaksisi’nden elde edilen verilerin doğrudan çöküş sürecinin burada gerçekleşmiş olabileceğini gösterdiğini söylüyor. Van Dokkum’a göre mevcut veriler bu senaryoyu kesin olarak kanıtlamasa da, rekabet halindeki bazı alternatif teorilerin dışlanmasını sağlıyor. Ekip, gözlemleri daha da derinleştirmek için çalışmalarına devam edecek.

Yapılan takip gözlemleri, kara deliğin etrafındaki iyonize gaz dağılımını doğruladı. NASA’nın Chandra X-ışını Gözlemevi ve Very Large Array verileriyle birlikte, kara deliğin aktif olarak madde çektiği belirlendi. Ayrıca kara deliğin, çevresindeki gazla neredeyse aynı hızda hareket ettiği gözlendi. Bu da onun bulunduğu gazdan doğrudan oluştuğu ihtimalini güçlendiriyor. Üstelik sistemde sadece bir değil, üç aktif kara delik bulunuyor. Doğrudan çöküş sonucu oluşmuş olduğu düşünülen kara delik ise diğerlerine göre çok daha genç.

Webb Teleskobu’nun Sonsuzluk Galaksisi’ndeki bu keşfi, evrende ilk süper kütleli kara deliklerin nasıl oluştuğu konusundaki uzun süredir devam eden tartışmalara yeni bir boyut kazandırıyor. Eğer doğrudan çöküş senaryosu bu galakside gerçekten gerçekleştiyse, bilim dünyası kara deliklerin doğumu hakkında yepyeni bir döneme adım atmış olabilir.