Andrzej Domański, Avrupa ülkelerinin “daha fazla ve daha akıllıca” harcama yaparak kendi güvenlikleri için daha fazla sorumluluk almaları gerektiğinin “çok açık” olduğunu söyledi ve Çarşamba günü Londra'daki bir toplantıda İngiltere Maliye Bakanı Rachel Reeves ile savunma harcamaları için “yeni araçları” görüştüğünü sözlerine ekledi.

İngiltere AB toplantısına davet edildi

AB dönem başkanlığını yürüten Polonya'nın Reeves'i, Norveç Maliye Bakanı ve eski NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ile birlikte önümüzdeki ay Varşova'da yapılacak olan Avrupa Maliye Bakanları toplantısına davet ettiğini söyledi. 

Domański Financial Times'a verdiği demeçte “Polonya ve İngiltere'nin savunma konusundaki düşüncelerinin birbirine çok benzediğini hissediyorum” dedi ve diğer AB maliye bakanları ve İngiliz mevkidaşıyla görüşürken savunma finansmanının “en önemli önceliği” olduğunu sözlerine ekledi.

GSYH'ye oranla NATO'nun en fazla savunma harcaması yapan ülkesi olan Polonya, Rusya'nın Ukrayna'daki saldırganlığına ve ABD Başkanı Donald Trump'ın Avrupa'nın bölgede çok daha büyük askeri taahhütler üstlenmesine yönelik taleplerine yanıt verirken Avrupalı ortaklarını savunmalarını güçlendirmeye zorluyor.

Domański ve Reeves geçen ay Cape Town'da düzenlenen G20 maliye bakanları toplantısı çerçevesinde, savunma yatırımları için finansmanın koordine edilmesinin yollarını incelemek üzere bir tartışma toplantısı düzenlediler.

Perşembe günü yapılacak AB liderleri zirvesi öncesinde Avrupa Komisyonu Çarşamba günü 150 milyar Avroluk bir fon da dahil olmak üzere yeniden silahlanmaya ilişkin önerilerini yayınladı. AB planı, İngiltere'nin blokla bir savunma ve güvenlik anlaşması imzalaması halinde İngiliz üretimi silahlara açık olacak.

Ancak Domański'nin Reeves ile görüşmesi, bazı AB üyesi ülkelerin İngiltere'yi bloğun savunma yapılanmasına dahil etmenin yollarını aradığı bir ortamda gerçekleşti.

Polonya AB dışı ülkelerle de işbirliği yapmaya açık

“Bu Avrupa kapasitesinin inşasıyla gerçekten ilgilenen bir ülke olarak, AB üyesi olmayan ülkelerle de çalışmak istiyoruz” diyen Polonyalı maliye bakanı, önerilerde bulunmak için ‘erken’ olduğunu da sözlerine ekledi.

Domański ortak hedefin, vergi verenlerin parasını “daha verimli” harcarken ve Avrupa'nın küçük ve orta ölçekli işletmelerine destek sağlarken savunma için finansman maliyetini düşürmek olduğunu da sözlerine ekledi.

Polonya'nın önerilerini önümüzdeki ay Varşova'da yapılacak gayrı resmi Ecofin toplantısında tartışacağını söyledi. AB çapında çözümler kritik önem taşıyordu, ancak “AB düzeyinde ulaşılamayacak hedefler varsa, o zaman başka çözümler bulmaya çalışacağız”.

Domański, savunma harcamalarını yerli üretimi teşvik etmek için bir sanayi politikası olarak kullanarak “Avrupalı satın al” yaklaşımını destekledi. “Güçlü bir Avrupa savunma sanayii oluşturmak bir önceliktir. Polonya malı almak her zaman en iyisidir, eğer bu mümkün değilse o zaman Avrupa malı alınmalıdır.”

Yetkililer, Avrupa hükümetlerinin ekipman alımlarında bir araya gelerek savunma sözleşmelerinde daha iyi değer elde etmelerini umarken, özel sektör fonlarını bir araya getirecek ortak mekanizmaları da inceliyorlar.