• Uygulama, taşınmazların gerçek piyasa değerini yapay zeka desteğiyle sunacak.
• Piyasadaki fiyat manipülasyonlarının önüne geçilmesi hedefleniyor.
• Bakan Murat Kurum, projenin afetlere hazırlık konusunda da kritik önem taşıdığını belirtti.
• İlk olarak 2026'nın ilk çeyreğinde İstanbul'da devreye girecek, ardından 2027 ortasına kadar 81 ile yayılacak.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen bu dijital yapı envanteri çalışmaları, "Üç Boyutlu Şehir Modelleri Projesi" ve "Değer Bilgi Merkezi" uygulamalarıyla yeni bir aşamaya ulaşıyor. Vatandaşlar, yapacakları yatırımlara dair tüm bilgilere bu sistem üzerinden erişebilecek.

Taşınmazın gerçek piyasa değeri; kendi mahallesindeki ve sokağındaki diğer taşınmazlarla karşılaştırılan, konut arzını ve talebini ilçe ilçe, mahalle mahalle analiz edebilen yapay zeka destekli dijital bir ortamda görülebilecek. Bu sayede, piyasadaki fiyat manipülasyonlarının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, projenin afete hazırlık konusunda da önemli katkılar sunacağını belirtti. Kurum, "Bu çalışma afet riskli iller için de büyük önem taşıyor.

Taşınmazlarla ilgili tüm bilgilerin yer alacağı bu sistemdeki veriler, kentsel dönüşümden mekansal planlamaya kadar birçok alana altlık oluşturacak" ifadelerini kullandı.

Değer haritaları ile şeffaflık sağlanacak

"Değer Bilgi Merkezi" uygulaması kapsamında değer haritaları oluşturulacak ve her taşınmazın piyasa değeri bu haritalara işlenecek. Bu değer haritaları; kamu kurumlarının yanı sıra yerel yönetimler, yatırımcılar, vatandaşlar ve geliştiriciler için güncel ve karşılaştırılabilir veriler sunacak.

Parsel ve bağımsız bölüm bazında üretilecek bu haritalar, kamulaştırma, vergi, yer seçimi ve yatırım karar süreçlerinde etkin bir şekilde kullanılacak.

Türkiye genelindeki tüm kentsel yerleşim alanlarında bu projenin hayata geçirilmesiyle dijital ve entegre bir taşınmaz yönetimi altyapısı kurulmuş olacak. Bu altyapı sayesinde Türkiye genelinde adil, erişilebilir ve nesnel bir taşınmaz değerleme sistemi vatandaşların hizmetine sunulacak.

Türkiye'nin resmi ve aynı zamanda adil değer sorgulama sistemi olacak bu uygulama sayesinde vatandaşlar, yapacakları yatırımlara dair her bilgiye bu sistemden kolayca erişebilecek.

İlk durak İstanbul, ardından 81 il

"Değer Bilgi Merkezi"nin ilk uygulaması, 2026 yılının ilk çeyreğine kadar İstanbul'da devreye alınacak. 2027 yılı ortasına kadar ise uygulama 81 ilde hizmet vermeye başlayacak. Uygulamanın İstanbul'da hayata geçirilmesiyle kentin taşınmaz ekonomisi şeffaf ve adil bir şekilde ortaya konulacak.

"Üç Boyutlu Şehir Modelleri Projesi" kapsamında ise şehirlerin dijital ikizleri oluşturuluyor. Kentsel alanlardaki her binanın fiili durumunu yansıtan üç boyutlu şehir modelleri, sayısallaştırılmış verilerle dijital ortama aktarılıyor.

Binaların yaş bilgisinden sınıfına, bağımsız bölüm adedinden adres bilgilerine, kullanım amacından projesindeki bağımsız bölümlerine, metrekaresinden mülkiyet bilgisine kadar tüm verileri dijital ortamda yönetebilecek bir sistem kuruluyor.

Farklı zamanlarda farklı kurumlarca çeşitli amaçlarla üretilmiş adres, imar durumu, kamusal kısıtlılık gibi veriler de tapu ve kadastro verilerine entegre edilerek, binaya ilişkin tüm bilgilerin tek noktadan hızlı bir şekilde ulaşılabilir olması sağlanacak.

Parsel-bina-bağımsız bölüm-adres-plan ilişkisinin kurulacağı bu sistem, kentsel dönüşüm, vergilendirme, afet yönetimi, altyapı ve ulaşım planlaması için temel veri altlığı sağlayacak. Bankacılık, sigorta, risk yönetimi, gayrimenkul değerleme, şehir planlama, inşaat ve mimarlık gibi meslek alanlarına güçlü veri desteği sunacak.

Yine proje kapsamında idari birimde (mahalle/ilçe/il) demografik yapıdan mahallenin gelir düzeyine, eğitim seviyesinden sağlık durumuna birçok farklı analiz yapılabilecek. Bu analizler sonucunda; eğitim-sağlık-ulaşım gibi kamu ve özel sektör yatırımlarının arz talep ve verimlilik analizlerinin yapılabilmesine de imkan sağlanacak.