• Sudan’da 21 milyondan fazla kişi akut gıda güvensizliğiyle karşı karşıya.
• BM destekli IPC’ye göre, 375 bin kişi kıtlığın en ağır evresinde, ölümün eşiğinde yaşıyor.
• RSF’nin El-Faşir’i ele geçirmesinin ardından yüzlerce sivil öldürüldü, binlercesi abluka altında.
• UCM, Darfur’daki savaş suçları iddialarına ilişkin yeni bir soruşturma başlattı.

Birleşmiş Milletler (BM) destekli Entegre Gıda Güvenliği Aşama Sınıflandırması (IPC) kuruluşu, Sudan’daki iç savaşın “dünyanın en büyük gıda krizine” dönüştüğünü açıkladı. Kuruluşun son raporuna göre ülkede 375 bin kişi “insani felaket” kategorisinde, yani açlıktan ölümün eşiğinde bulunuyor.

Eylül ayı itibarıyla Sudan nüfusunun yüzde 45’ine denk gelen 21,2 milyon kişi, kronik gıda ve geçim kriziyle karşı karşıya. Bunların 6,3 milyonu “acil insani durum” seviyesinde, 375 bini ise kıtlığın en şiddetli evresinde yer alıyor. Darfur ve Kordofan bölgelerinin bazı kesimlerinde kıtlık başladığı doğrulandı.

RSF kuşatmasında şehirler çöküyor

Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF), 500 günden uzun süren kuşatmanın ardından geçtiğimiz hafta Kuzey Darfur’un başkenti El-Faşir’i ele geçirdi. BM, aralarında insani yardım çalışanlarının da bulunduğu yüzlerce sivilin öldürüldüğünü, çok sayıda kişinin de şehirde mahsur kaldığını açıkladı.

El-Faşir’de gıda, ilaç ve temel ihtiyaç malzemelerinin girişinin engellendiği, 71 bin kişinin ise kaçarken katliam, kaçırma ve cinsel şiddete maruz kaldığı bildirildi. Güney Kordofan’daki Kadugli kenti de RSF kuşatması altında bulunuyor ve on binlerce sivilin şehri terk etmesi mümkün değil.

UCM savaş suçlarını araştırıyor

Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM), El-Faşir’in RSF tarafından ele geçirildiği süreçte savaş suçları işlendiğinden şüphelenildiğini duyurdu. UCM Savcılığı, toplu katliam, tecavüz ve diğer ağır ihlallere dair iddiaların “derin bir endişe ve alarma” neden olduğunu belirtti.

UCM, El-Faşir’deki suçlara ilişkin delillerin toplanmaya başlandığını, bunların gelecekteki kovuşturmalarda kullanılacağını açıkladı.

Sudan’da iç savaşın arka planı

Sudan’da 2019’da Ömer el-Beşir’in devrilmesinin ardından kurulan geçici hükümet, 2021’de ordu ve RSF’nin ortak darbesiyle devrildi. Ardından ordu ve RSF arasındaki güç mücadelesi 15 Nisan 2023’te açık savaşa dönüştü.

BM’ye göre savaşta 40 binden fazla kişi hayatını kaybetti, 14 milyondan fazla kişi yerinden edildi ve salgın hastalıklar yayılmaya başladı. RSF’nin Darfur’daki ilerleyişi, ülkenin batısını tamamen insani bir felaket bölgesine çevirmiş durumda.