İngiltere merkezli yayın organlarından The New Arab'da, İsrail ve Lübnan arasında Hizbullah konusunda giderek artan gerilimin geleceğinin değerlendirildiği bir analiz yayınlandı.

ABD ve Fransa'nın arabuluculuğunda sağlanan ateşkesin, İsrail'in Hizbullah'ın silah bırakmamasını bahane etmesi nedeniyle çmkme noktasına geldiği belirtilen analizde, grubun yılbaşına kadar silah bırakmaması durumunda artık bir savaşın kaçınılmaz olacağı tespiti yapıldı.

Analizde ayrıca; yaşanan gelişmelere ve uzman görüşlerine yer verilerek, Lübnan'ın iç baskılar ve dış tehditler arasında git gel yaşadığı, İsrail'in ise hızla yeni bir savaşa hazırlandığı belirtildi.

İşte The New Arab'da yayınlanan analiz:

Papa XIV. Leo'nun Lübnan ziyareti, ülke yeni bir İsrail savaşının eşiğindeyken fırtına öncesi son sakin anlardan biri oldu.

Beyrut'un Hizbullah'ı silahsızlandırma çabalarının yavaşlığını bahane eden İsrail, yeniden inşa edildiğini söylediği örgütün askeri gücünü zayıflatmak için saldırılarına yeniden başlamaya hazırlanıyor.

Yeni bir çatışma korkusu, ABD ve Fransa'nın arabuluculuğunda sağlanan ateşkesin İsrail ile Hizbullah arasındaki 14 aylık savaşı sona erdirmesinden neredeyse bir yıl sonra ortaya çıktı.

Ancak İsrail neredeyse her gün Lübnan'a saldırmaya devam ettiği için ateşkes hiçbir zaman tam olarak karşılıklı olmadı.

Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Gücü (UNIFIL), ateşkesin başlamasından bu yana 10.000'den fazla İsrail hava ve kara ihlali kaydetti ve BM, İsrail saldırılarında en az 127 sivilin öldüğünü açıkladı.

İsrail ordusu ayrıca Lübnan'da beş mevziyi işgal ediyor ve Mavi Hat'ın güneyinde beton bir duvar inşa ediyor. UNIFIL, bunun BM'nin 1701 sayılı kararını ve Lübnan'ın egemenliğini ihlal ettiğini söylüyor.

Ancak 23 Kasım'da, Beyrut'un güney banliyölerinin derinliklerinde Hizbullah'ın genelkurmay başkanı Haytham Ali Tabatabai'nin suikastıyla yeni bir savaş korkusu tırmandı. Bu saldırı, Haziran ayından bu yana İsrail'in başkentte düzenlediği ilk saldırı oldu.

Saldırının ardından İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, İsrail'in “Hizbullah'ın gücünü yeniden inşa etmesine izin vermeyeceğini” ve Lübnan'ın “Hizbullah'ı silahsızlandırma taahhüdünü yerine getirmesini” beklediğini söyledi.

Diplomasi başarısız olurken İsrail savaşa hazırlanıyor

İsrail Lübnan üzerindeki baskısını artırırken, Beyrut'un diplomatik manevra alanı her geçen gün daralıyor. Hükümet, İsrail'in tehditleri, ABD'nin Hizbullah'ı silahsızlandırma baskısı ve örgütün silahlarını bırakmayı reddetmesi karşısında durumu kontrol altına almaya çalışıyor.

Bu senaryo içinde analistler, yeni bir çatışmanın giderek daha fazla yaklaştığını ve Lübnan'ın bir kez daha tam ölçekli bir savaşa sürüklenme riskinin arttığını düşünüyor.

RANE Network'ün Orta Doğu ve Kuzey Afrika'dan sorumlu küresel güvenlik analisti Freddy Khoueiry verdiği demeçte, çıkmazın devam etmesi halinde, Hizbullah'ın itidal gösterme yerine misilleme yapmaya daha meyilli olacağı değerlendirmesinde bulundu.

Ancak geçen yıl İsrail ile yaşanan savaş, Hizbullah'ın askeri gücünü zayıflattı. İsrail, Hizbullah'ın silahlarının bir kısmını yok etti, istihbarat ve güvenlik sistemlerini çökertti ve lideri Hassan Nasrallah dahil olmak üzere üst düzey komutanlarını öldürdü.

Ateşkesin ardından Hizbullah, İsrail'in saldırılarına misilleme yapmaktan kaçındı. Ancak Tabatabai'nin suikastının ardından, örgütün yeni genel sekreteri Naim Kasım, Hizbullah'ın İsrail'e cevap verme hakkı olduğunu ve herhangi bir misilleme için “zamanlamayı kendilerinin belirleyeceğini” söyledi.

Siyasi ve güvenlik işleri analisti Ali Rizk yaptığı değerlendirmede;

“Hizbullah, İsrail'in dikte ettiği bir savaşa sürüklenmektense, kendi şartlarına göre hareket etmeyi tercih eder ve tempo ile yönü kendisi belirler. Şu an için, itidalini sürdürmesi muhtemel, ancak büyük çaplı bombardıman veya tam ölçekli saldırı gibi dramatik bir tırmanma olursa, Hizbullah'ın hesapları değişebilir.”

ifadelerini kullandı.

Lübnan hükümeti ortada kalmış durumda

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ve Başbakan Nawaf Salam, göreve geldiklerinden bu yana, devletin silah tekelini korumak için tüm milisleri silahsızlandırma taahhüdünde bulunmuşlardır.

Ağustos ayında hükümet, ordunun silahsızlandırma planını memnuniyetle karşıladı, ancak bir son tarih belirlemedi.

Lübnan ordusu planını uygulamaya başladı. Ekim ayında, ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), Lübnan ordusunun geçtiğimiz yıl güneyden yaklaşık 10.000 roket, 400 füze ve 205.000'den fazla patlamamış mühimmatı imha ettiğini açıkladı. Ordu ayrıca güneydeki varlığını da artırdı.

Bu arada ABD, Hizbullah'ın finansmanını hedef alıyor ve bu yıl İran İslam Devrim Muhafızları'nın Hizbullah'a para transferi yoluyla 1 milyar dolardan fazla para aktarıldığını ve bunu kolaylaştıranlara yaptırım uygulandığını bildirdi.

Diplomatik cephede ise Cumhurbaşkanı Aoun ve Başbakan Salam, gerginliğin tırmanmasını önlemek ve diplomatik bir çözüm bulmak için İsrail ile müzakereye hazır olduklarını ifade ettiler, ancak İsrail şu anda müzakerelere ilgi göstermiyor.

İsrail Savunma Bakanı Israel Katz geçen hafta, Hizbullah'ın yıl sonuna kadar silahsızlandırılmaması halinde ordunun “kuvvet kullanarak müdahale edeceği” uyarısında bulunarak, ABD'nin önerdiği yol haritasını yineledi.

Sonuç

Lübnan iç baskılar ve dış tehditler arasında git gel yaşarken, İsrail ile yeni bir savaş ihtimali giderek daha da belirgin hale geliyor.

Tabatabai'nin suikastı gerilimi yeniden alevlendirdi ve diplomatik ve silahsızlanma çabaları çatışmayı önlemek için yeterli olmayabilir.

Yılbaşına kadar geçecek olan önümüzdeki haftalar Lübnan'ın kırılgan bir sükuneti sürdürüp sürdürmeyeceğini veya tekrar savaşa sürüklenmeyeceğini belirleyecek.