Türkiye’nin, Avrupa ortak üretimi olan Eurofighter Typhoon savaş uçakları için yürüttüğü satın alma süreci sona yaklaşıyor. The Wall Street Journal’ın müzakerelere yakın iki kaynağa dayandırdığı haberine göre, Ankara’nın ön anlaşmayı bu hafta açıklaması bekleniyor.

Söz konusu anlaşmanın yaklaşık 5,6 milyar dolar değerinde olabileceği belirtilirken, azami 40 uçak için planlandığı ifade ediliyor. Ancak hem uçak sayısı hem de konfigürasyon detaylarının hâlen müzakere edildiği bildiriliyor.

Eurofighter: Avrupa’nın ortak üretimi

Eurofighter Typhoon, Avrupa’nın üç büyük savunma sanayi devi BAE Systems, Airbus ve Leonardo — tarafından geliştirildi. 2000’li yıllarda birçok ülkenin envanterine giren uçak, son yıllarda ABD yapımı F-35’in gölgesinde kalmış durumda.

Ancak kaynaklara göre, Türkiye’den gelecek olası bir sipariş, Eurofighter projesine yeni bir ivme kazandırabilir.

Almanya vizesi: Sürecin önündeki en büyük engel

Ankara, Eurofighter satın alımı için ilk girişimini 2023’te başlattı. Ancak süreç, özellikle Almanya’nın ihracat lisansı vermekte isteksiz davranması nedeniyle yavaşladı. Berlin’in bu tutumu, Ankara’nın dış politikasına yönelik çekincelerden kaynaklanıyordu.

Son gelişmelere göre ise yeni Alman hükümeti, lisans konusunda daha esnek bir tutum sergiliyor. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, geçtiğimiz hafta Londra’daki bir basın toplantısında, “ihracat iznini mümkün kılacak bir kararın eşiğinde olduklarını” ifade etti.

Açıklama IDEF’te gelebilir

Türkiye ile Birleşik Krallık arasındaki müzakerelerin ileri düzeye ulaştığı ve ön anlaşmanın, İstanbul’da düzenlenecek olan Uluslararası Savunma Sanayii Fuarı’nda (IDEF) ilan edilebileceği belirtiliyor.

Aynı kaynaklara göre, Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı yıl sonuna kadar Türkiye ile bir test ve denetim planı imzalamayı hedefliyor.

Avrupa savunma sanayiine can suyu

Anlaşma, sadece Türkiye ile sınırlı kalmayabilir. Bir kaynağın aktardığına göre, Türkiye’nin vereceği siparişin ardından Katar ve Avusturya gibi potansiyel alıcılarla yapılan müzakerelerde de hızlanma bekleniyor.

Bu ölçekte bir siparişin verilmesi halinde Eurofighter üretim konsorsiyumu, yıllık üretim kapasitesini 30 adede çıkarmak zorunda kalabilir. Hâlihazırda yılda 14 uçak üretebilen Eurofighter, kapasiteyi önce 20’ye çıkarmayı hedefliyor.

F-35 gölgesi ve BAE'de üretim sorunları

Suudi Arabistan’ın da Typhoon alımıyla ilgilendiği biliniyor. Ancak bu ülkenin şu an daha çok F-35 programına odaklandığı kaydediliyor.

Diğer yandan, İngiltere merkezli BAE Systems’in Warton tesisinde Eurofighter üretim hatlarının son dönemde durağanlaştığı ve işçi sendikası Unite’ın bu durumla ilgili endişelerini artırdığı bildirildi. İngiltere hükümetinin son siparişini 2009’da verdiği Eurofighter yerine, yeni dönemde F-35A almayı tercih etmesi de üretim belirsizliğini artırmış durumda.

Resmî açıklamalar kısıtlı

İngiltere Savunma Bakanlığı, Typhoon ihracat kampanyalarına liderlik ettiklerini belirten kısa bir açıklama yaptı. Türkiye Savunma Bakanlığı ve Eurofighter konsorsiyumu ise yorum yapmaktan kaçındı.