• Araştırmalar, evrenin genişlemesini hızlandıran karanlık enerjinin zamanla değişebileceğini gösteriyor.
• Yeni bir teorik model, karanlık enerjinin aksiyon adı verilen varsayımsal bir bileşenden oluştuğunu öne sürüyor. Aksiyonlar, evrenin hızlanarak genişlemesinde önemli bir rol oynuyor.
• Genişlemenin yavaşlaması ve durmasının ardından, evrenin tersine dönerek çökmeye başlayacağı bir "Büyük Çöküş" evresine gireceği tahmin ediliyor.
• Teorisyenler, "Büyük Çöküş" başlangıcının yaklaşık 10 milyar yıl sonra gerçekleşeceğini ve evrenin toplam ömrünün 33 milyar yılı biraz aşacağını öngörüyor.

Karanlık enerjiye dair şaşırtıcı bulgular

Son bir yıl içinde, hem Karanlık Enerji Araştırması (DES) hem de Karanlık Enerji Spektroskopik Aracı (DESI) tarafından galaksiler üzerinde yapılan kapsamlı çalışmalar, evrenin genişlemesini hızlandıran karanlık enerjinin zamanla değişebileceğini ortaya koydu. Eğer bu gözlemler doğrulanırsa, şimdiye kadar kabul gören ve sabit bir karanlık enerji fikrine dayanan mevcut modelin yanlış olduğu anlamına geliyor. Bu da kozmoloji alanında büyük bir değişikliğe neden olabilir.

Karanlık enerjinin iki bileşenli gizemi

Yeni önerilen bu modelde, karanlık enerjiyi oluşturan iki ana unsur var. Bunlardan ilki, maddenin büyük bölümüyle etkileşime girmeyen, çok hafif ve henüz varlığı kanıtlanmamış bir parçacık olan "aksiyon." Bu parçacıklar tüm evrende bulunuyor ve ortalama enerjileri, evrenin bugün hızla genişlemesine neden oluyor.

Modeldeki ikinci unsur ise, Einstein’ın genel görelilik teorisinde karanlık enerjiyi açıklamak için kullanılan sabit bir sayı, yani "kozmolojik sabit." Bu modelde, genişlemenin bir kısmı aksiyonlara bağlandığı için bu sabitin değeri daha düşük kabul ediliyor.

Evrenin kaderi büyük çöküş mü?

Yeni araştırmalara göre, DES ve DESI verileri en iyi, aksiyonlarla birlikte negatif bir kozmolojik sabit kullanıldığında uyuşuyor. Bu da şu anda evrenin aksiyon parçacıkları sayesinde geçici bir genişleme döneminde olduğunu gösteriyor. Ancak zamanla bu parçacıkların etkisi azalacak. Böylece negatif kozmolojik sabit devreye girecek.

Negatif kozmolojik sabit, pozitifin tersine çalışır: Evrenin genişlemesini hızlandırmak yerine yavaşlatır. Bu durum, gelecekte evrenin genişlemesinin duracağı, ardından tersine döneceği ve küçülmeye başlayacağı anlamına geliyor. Bu da yeni bir “Büyük Çöküş” sürecini başlatacak. Araştırmacılara göre bu süreç yaklaşık 10 milyar yıl sonra başlayabilir. Evren, 10 milyar yıl süren bir çöküşün ardından toplamda 33 milyar yılı biraz aşan bir ömürle son bulabilir.

Evrenin orta yaş krizi ve geleceği

Bu model, evrenin henüz orta yaşına ulaşmadığını söylese de, şimdiye kadar maksimum büyüklüğünün yarısından fazlasına ulaştığını öne sürüyor. Ancak bu fikirler şu an için büyük ölçüde varsayıma dayanıyor.

DES ve DESI verileri henüz ilk bulgular niteliğinde ve daha derinlemesine araştırmalarla desteklenmesi gerekiyor. Eğer gerçekten kozmolojik sabitin eksik olduğunu saptarsak bile, bu modelin kesin doğru olduğu anlamına gelmez. Bilim insanları, evrenin gerçek kaderini anlamak için yeni gözlemleri ve kuramsal araştırmaları bekliyor.