Azerbaycan-Türkiye ll. Yatırım Forumu

ll. Azerbaycan-Türkiye Yatırım Forumu’nun açılışına katılmak için Bakü’deyiz…Türkiye -Azerbaycan Karna Ekonomi Komisyon toplantısı için Bakü’de bulunan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve Tİcaret Bakanı Ömer Bolat da foruma katıldılar. Her iki isimle de sohbet etme imkanımız oldu.

Önce Azerbaycan -Türkiye Yatırım Forumu’ndan bahsetmeliyim. İlki 2 sene önce yapılan forumun, bu sene çok daha geniş ve etkili isimlerin katılımıyla gerçekleşmesi, teşebbüsün doğruluğunu ve Türkiye-Azerbaycan ilişkisindeki gelişme ivmesini gösteriyor. ll. Azerbaycan-Türkiye Yatırım Forumunu, TÜİB (Türkiye-Azerbaycan İş İnsanları ve Sanayicileri Birliği) ve ortağı Azpromo gerçekleştiriyor. TÜİB Başkanı Hüseyin Büyükfırat’ın gayreti forumun büyümesine katkı sağlıyor. Gazeteci Gaffar Yakınca Forumun ilk toplantıya göre 3 misli saha büyük bir katılımcıyla gerçekleştirildiğini bir gözlem olarak ifade etti.. Bakü’deki Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçisi Prof. Dr. Birol Akgün’ün Ülke TV Genel Yayın Yönetmeni Hasan Öztürk’ün ifadesiyle “atom karıncalığı” toplantının kuşatıcı ve yapıcı havasında hissediliyor. Biz Bakü’deyken Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın da geldiğini duyduk. Kaldığımız otelde Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Safi Arpaguş hocamızla karşılaştık… Bu geliş-gidişler ilişkilerdeki yakınlaşmanın somut sonuçları…

Bakü ilk defa geldiğim 2000’lerin başına, hatta son geldiğim 2010’ların ortalarına göre muazzam bir gelişme kaydetmiş durumda. Bu gelişmenin ve Karabağ Zaferi’nin haklı gururu ve Türkiye ile işbirliği her alanda hissediliyor. Bir yandan savaştaki kahramanların hikayeleri, diğer yandan Karabağ ve Ermenistan sürülen Müslümanların hikayeleri ve acıları anlatılmaya devam ediyor…

Azerbaycan 19. yüzyılda petrolün, buradaki ifadesiyle neftin bulunmasıyla muazzam bir zenginlik ve modernleşme tecrübesi yaşamıştır. Rus işgali ve Sovyet tecrübesiyle kesintiye uğrayan bu etkileyici Azerbaycan tecrübesi, yeniden yolunu ve kendini arıyor… Fuzuli’nin Leyla ve Mecnun’unu İslam ve Türk dünyasının ilk operası olarak sahneye koyan Üzeyir Habıbeyli’nin ruhu ve mirasının Azerbaycan’a yol göstereceği açık. Tıpkı 1918’deki ilk Cumhurbaşkanı Mehmet Emin Resulzade’nin mirası ve Haydar Aliyev’in birlik şiarının açtığı ufuk gibi…

Türk işadamlarının halihazırda Azerbaycan’da 18 milyar dolar, Azerbaycanlı işadamlarının Türkiye’de 21 milyar dolar yatırımları varmış ve ticaret hacminde 15 milyar dolar hedefleniyor… Ticaret Bakanı Ömer Bolat Türkiye-Azerbaycan ticari ilişkilerini Bakü’deki Türk gazetecilere verdiği mülakatta şöyle değerlendirdi:

“Türkiye–Azerbaycan ticaret hacmi geçtiğimiz yıl 8 milyar dolara ulaşmıştır. Bu rakam, Kazakistan ile birlikte Türk Cumhuriyetleri arasında ulaşılan en yüksek ticaret hacimlerindendir. Mevcut dalgalanmalar konjonktüreldir ve geçicidir. Önümüzdeki dönemde enerji fiyatlarındaki değişimle birlikte ticari dengelerin yeniden güçleneceğine inanıyoruz.”

Forumun açışında Azerbaycan Başbakanı Ali Esedıv ve Türkiye Cumhurbaşkanı Cevdet Yılmaz Zengezur Koridoruna ve Orta Koridora (Azerbaycan Başbakanı “orta dehliz” dedi) vurgu yaptılar. Zengezur Koridoru’nun açılması ve Ermenistan ile barışın tesis edilmesi bölgenin güvenlik, ticaret hacmi ve refahını ciddi olarak artırmaya aday.

Türkiye ve Azerbaycan bağlantısallığı ile bölgesel bir kalkınmanın yolu açılmaya aday…

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz Bakü’deki Türk gazetecilerinin Zengezur koridoru üzerine sorusuna geniş bir yol ve koridor değerlendirmesiyle şöyle cevap verdi:

“Üç tane önemli yol veya koridor var benim gördüğüm. Orta, uzun vadede ekonomik perspektifimizi çok etkileyecek. Siyasi olarak da aslında çok anlamlı olan üç koridor. Bir tanesi Zengezur, ikincisi Kalkınma Yolu, üçüncüsü de tarihi Hicaz Demir Yolu güzergahının canlandırılması. Bu üç proje çok sembol projeler, çok önemli projeler. Dünyada bağlantısallık dediğimiz bir şey var. Bu bağlantısallık ekonomiyi de büyük oranda etkiliyor. Dünyada malum yeni bir dönemden geçiyoruz. Ben bu dönemi biraz şöyle ifade ediyorum: Geçmişte ideolojik kamplaşmalar vardı biliyorsunuz ve o ideolojik kamplaşmalarda ‘Soğuk Savaş’ dediğimiz bir dönem vardı. Sonra o dönem değişti, işte yeni bir dünya oluştu. Şu anki dünyada ise ekonomik kamplaşma daha ön planda ve tabiri caizse bir ekonomik soğuk savaş var. Liberal küresel düzen giderek zayıflıyor...Ve burada da az önce saydığım o üç koridor bizim için çok kritik gerçekten. Bir tanesi işte Irak'ı boydan boya kesen demir yolu, otoban hattı, Türkiye'nin Basra Körfezi'ne inmesini sağlayan çok önemli bir ticari hat olarak duruyor karşımızda.

Zengezur Koridoru, Türk dünyasıyla, Orta Asya'yla doğrudan bağlantı kurmamızda çok kritik bir imkân.

Diğer taraftan Suriye'deki yeni ortam da Türkiye'ye yeni lojistik perspektifler açmış durumda. Özellikle Abdülhamit Han döneminden kalan bu Hicaz Demir Yolu hattının ben çok önemli olduğunu düşünüyorum doğrusu. Buradan biliyorsunuz Gaziantep civarından Halep'e, Şam'a, oradan Ürdün'e, oradan Hicaz bölgesine uzanan bir hattan bahsediyoruz. Demir yolu giderek dünyada ekonomik olarak da çok önemli hale gelmiş durumda….Bu hatlar sadece genel olarak ülkeye destek olmakla kalmıyor, bağlandıkları bölgenin kalkınmasına da büyük bir güç veriyorlar....”

Cevdet Yılmaz’ın değerlendirmesi Türkiye’nin dünyadaki jeopolitik mücadele ve medeniyet perspektifiyle meselelere baktığını ortaya koyuyor…

Bakü ziyaretimiz ve dinlediklerimiz bizlere rahmetli Cumhurbaşkanımız. Turgut Özal’ın Türk Cumhuriyetlerinin bağımsızlığına kavuşması üzerine söylediği sözün derinliğini bir kere daha hatırlattı:

“Türkiye’nin önünde hacet kapıları açılmıştır…”